Österlen: urokliwe wioski rybackie, portowe restauracje i kawiarnie warte podróży

Kåseberga leży u stóp stromych zboczy, ponad którymi, na klifie, wznosi się Ales stenar. Maleńki port otaczają wędzarnie: najpierw wejdź na górę do kamieni, a potem zejdź na lunch przy łodziach.

Skillinge to wioska rybacka tętniąca życiem przez cały rok, z portem, stocznią, portową knajpką i małym muzeum morskim. Okazałe domy kapitanów przypominają o XIX wieku, gdy Skillinge i Brantevik należały do najważniejszych szwedzkich portów macierzystych żaglowców. W okolicy mieszka wielu artystów, dzięki czemu szczególnie gwarno jest tu w Wielkanoc.

Brantevik to według Länsstyrelsen jedna z najlepiej zachowanych XIX-wiecznych nadmorskich wiosek w Skåne: gęsta siatka uliczek, zagrody kapitanów żeglugi i dwa porty — północny i południowy. Połowy komercyjne zakończyły się w 2012 roku, ale w południowym porcie nadal stoją rybackie chatki, działa letnia knajpka i samochodowy punkt sprzedaży ryb.

Baskemölla rozciąga się na stromym zboczu nad Bałtykiem, a wąskie uliczki wiją się między zadbanymi ogrodami. Na północnym krańcu wioski, w szachulcowej zagrodzie Tjörnedala, mieści się galeria sztuki. Poniżej leży Tjörnedalalunden — gaj, który Linneusz nazwał jednym z najpiękniejszych, jakie widział. Nadmorska ścieżka stąd do Vik to klasyczna trasa spacerowa.

Vik przedstawia się jako najstarsza i najmniejsza z całej siódemki: kręte uliczki zajmują wąski pas terenu u stóp wysokich, piaszczystych zboczy. Zatrzymaj się przy Mäster skräddares backe, by zobaczyć słynny widok na wioskę, plażę Knäbäckshusen i Stenshuvud, a na wybrzeżu na południe stąd poszukaj formacji skalnej Prästens badkar („wanna księdza”).

Kivik to nadmorska kraina jabłek, z sadami na zboczach, czynnym portem i pobliskim Grobem Królewskim z epoki brązu. Najdalej na północ leży Vitemölla — spokojna wioska przy nadmorskich wzgórzach ciągnących się w stronę Haväng.

Simrishamn, mała stolica Österlen, to naturalny przystanek w środku dnia: brukowane uliczki, niskie kolorowe domy i czynny port. W centrum Bagaren & Konditorn wypieka chleb na zakwasie w kamiennym piecu.

W głębi lądu wioski są niewielkie, ale w kilku z nich znajdziesz miejsce, dla którego samego warto nadłożyć drogi. W Glemmingebro działa Olof Viktors, kilka minut od średniowiecznej warowni Glimmingehus. Sankt Olof ma ogrodową kawiarnię Byvägen 35. W Borrby piekarnia Gamla Bageriet mieści się w dawnym budynku stacji. Skåne-Tranås oferuje dwa słodkie przystanki: Café Madam Blå w tradycyjnym wiejskim domu regionu Skåne z niebieskimi detalami oraz Österlenchoklad — manufakturę czekolady ze sklepem i kawiarnią w wiejskiej szkole z 1893 roku. Brösarp, północna brama do Österlen, ma dawną gospodę i łagodne wzgórza Brösarp, a w pobliskim lesie leży zabytkowa osada przemysłowa Alunbruket z najstarszą kawiarnią w Skåne.

Wędzenie ryb nad otwartym ogniem to najstarsza tradycja kulinarna Österlen, a najlepsze lunche często jada się na ławce nad wodą.

Kåseberga Fisk to rodzinna wędzarnia założona w 1968 roku, w której nadal używa się drewna olchowego. Sklepowe lady wypełniają świeże i wędzone ryby, w tym śledzie, a na lunch można zjeść smażonego śledzia z purée ziemniaczanym, łososia wędzonego na gorąco lub rybę z frytkami. Latem nad wodą działa też grill.

Buhres på Kivik mieści się w porcie w Kivik. Ma sklep rybny i delikatesy, własną małą wędzarnię oraz kilka miejsc do jedzenia: bistro z tarasem, letnie okienko z prostymi daniami na świeżym powietrzu i werandę na wieczory.

Sjöfolket — Ekströms Fisk & Restaurang w Simrishamn łączy sklep rybny, wędzarnię i restaurację. Ryby wędzi się tu nad otwartym ogniem, bez dodatku aromatów. W szczycie lata firma prowadzi również samochodowy punkt sprzedaży ryb przy stoczni w porcie w Skillinge.

Branteviks Fisk w południowym porcie w Brantevik sprzedaje świeże i wędzone ryby oraz śledzie we własnej marynacie.

Historia gospody Brösarps Gästgifveri sięga 1684 roku, choć obecne czerwone budynki powstały w latach 1885–1895. Kuchnia zaopatruje się u okolicznych rolników i hodowców, a w menu niezmiennie pozostają klasyki: äggakaka (gruby naleśnik z pieca z wieprzowiną, typowy dla Skåne), żeberka i dziczyzna z dzika.

Kiviks Musteri produkuje tłoczony sok jabłkowy i cydr w Kivik od 1888 roku. W bistro Kärnhuset do jedzenia możesz spróbować większości ich napojów, Stinas Café serwuje coś na słodko i na słono, a ogrody z około 70 odmianami jabłoni i drzewami prowadzonymi na szpalerach można zwiedzać bezpłatnie. Psy na smyczy są mile widziane.

Kivikstrand Badhotell to rodzinny hotel nadmorski z 1879 roku z restauracją nad Bałtykiem, położony na szlaku Skåneleden między Haväng a Stenshuvud. Działa tylko sezonowo, więc zarezerwuj z wyprzedzeniem.

Lokalny przewodnik turystyczny Österlen poleca też domową kuchnię w Hammenhögs Gästis i pizzę w Gustafs på Österlen — warto o tym pamiętać, jeśli podróżujesz z dziećmi.

Olof Viktors w Glemmingebro mieści się w czteroskrzydłowej zagrodzie z 1890 roku. W 2002 roku cukiernik Jan Hedh założył tu piekarnię, cukiernię i kawiarnię. Wszystkie wypieki przygotowuje się ręcznie i piecze w kamiennym piecu opalanym drewnem, a w 2014 roku White Guide uznał to miejsce za najlepszą kawiarnię w Szwecji. W sklepie można kupić pieczywo do domu.

Kaffestugan Alunbruket, przy rezerwacie przyrody Verkeån niedaleko Brösarp, to najstarsza kawiarnia w Skåne. Mieści się w szachulcowym domu robotniczym z początku XVIII wieku, w którym gości przyjmuje się od 1930 roku. Wszystko wypieka się od podstaw, nadal podaje się tradycyjny zestaw ciastek z czasów założycielki Hildy, a przy dobrej pogodzie można usiąść w ogrodzie.

Byvägen 35 w Sankt Olof to bardzo lubiana kawiarnia z piekarnią, oferująca chleb na zakwasie z kamiennego pieca, bułeczki kardamonowe i proste lunche. Otacza ją duży ogród z piaskownicą, która cieszy najmłodszych.

Gamla Bageriet w Borrby wypieka w dawnym budynku stacji, korzystając z lokalnych, ekologicznych składników, i sama miele część mąki. Café Sågmöllan w Kivik, na terenie dawnego wiejskiego tartaku, to jedna z najstarszych kawiarni w Österlen, z szerokim wyborem wypieków bez glutenu i bez laktozy. Café Madam Blå w Skåne-Tranås słynie z galettes i gofrów, a Bagaren & Konditorn w Simrishamn — z chleba na zakwasie i ciast.

Mandelmanns Trädgårdar w Djupadal to ekologiczny, rodzinny ogród pokazowy, który przyjmuje gości od 1996 roku. Ogrodowa kawiarnia korzysta z produktów uprawianych w gospodarstwie, ale znajduje się na terenie objętym biletem wstępu do ogrodu. Sklep przy gospodarstwie, położony poza tą strefą, można odwiedzić bezpłatnie. Na miejscu nie przyjmuje się gotówki ani nie wpuszcza psów. Ogrody są otwarte sezonowo — sprawdź na ich stronie informacje na bieżący rok.

Backagården niedaleko Kåseberga łączy kawiarnię, szklarnię i sklep z upominkami w gospodarstwie w Skåne, wśród łagodnych wzgórz — to wygodny przystanek po wizycie w Ales stenar. Hylkegården, przy nadmorskiej drodze między Brantevik a Skillinge, ma sklep z artykułami do domu i na co dzień, kawiarnię oraz wiejską kuchnię.

Pętla południowa: zacznij przy Ales stenar, gdy światło jest jeszcze łagodne, zejdź do Kåseberga na wędzoną rybę, a potem pojedź w głąb lądu do Olof Viktors na kawę i dalej do Glimmingehus. Zakończ dzień na wybrzeżu, w Skillinge i Brantevik, najlepiej spacerem między dwoma portami w Brantevik.

Pętla północna: zacznij w Simrishamn, przejdź nadmorską ścieżką z Baskemölla w stronę Vik i zatrzymaj się przy Mäster skräddares backe, by podziwiać widok. Zjedz lunch w porcie w Kivik, spróbuj tłoczonego soku jabłkowego w Kiviks Musteri, a potem wejdź na Stenshuvud — albo rusz w głąb lądu przez Brösarp do Kaffestugan Alunbruket.

Jeśli spróbujesz pokonać obie trasy jednego dnia, więcej czasu spędzisz za kierownicą niż na przyjemnościach. Wybierz jedną, a drugą zostaw na następny raz.

Na wycieczkę z Lomma do Österlen przeznacz cały dzień. Samochód daje najwięcej swobody, bo wioski są rozrzucone po okolicy. Jeśli wybierasz transport publiczny, z Malmö w kierunku Simrishamn kursują pociągi regionalne, a dalej można jechać autobusem — zaplanuj całą podróż w wyszukiwarce połączeń Skånetrafiken.

Wiele wędzarni, kawiarni ogrodowych i letnich knajpek działa sezonowo, a godziny otwarcia zmieniają się w ciągu roku, więc sprawdź stronę każdego miejsca w dniu wizyty. Letnie weekendy są ruchliwe: rezerwuj stolik tam, gdzie to możliwe. Jeśli chcesz zabrać wędzoną rybę do domu, weź torbę termiczną. Wiosną, podczas wydarzenia kulinarnego Matrundan, wielu producentów otwiera swoje drzwi jednocześnie, a w okresie wielkanocnym szlak sztuki wypełnia wioski otwartymi pracowniami.